ÇALIŞMAK SAĞLIĞA ZARARLIDIR Annie Thebaud-Mony

ANNIE THEBAUD-MONY, Sosyolog, Paris XIII Üniversitesi Mesleki Kanserler Programı Direktörü, Légion d’honneur ödülünü Endüstriyel suçları protesto etme amacıyla reddetmiştir,  FR: TR:2012, Ayrıntı Yayınları, Çeviren: Ayşe Güren, 288 sf.

(İşyeri Hekimi Dr.Arif Müezzinoğlu hazırlamıştır) 



ÇALIŞANLARIN SAĞLIĞININ”, “ekonomik akılcılık meselesineve sağlığınadönüştürüldüğü bu süreçte; uzun ve karmaşık İŞ KAZALARI VE MESLEK HASTALIKLARI MEVZUATI, meseleye sigortacılık mantığı ile ve yalnızca zararın tazmininin düzenlenmesi açısından bakmaya devam ediyor.
 
MESLEKİ KAZA denilen durumlarda aslında sorulması gereken sorular Kim yaraladı? İntihara kim itti? Kim öldürdü?” şeklinde olmalıdır. Çünkü sadece sisteme değil, sistemin bağrındaki KARAR ALICILARA kadar gitme cesareti gerekiyor.


Baskın-ekonomik aklın gücü, bu aklı savunanların ve ondan kazanç elde edenlerin iktidarı, üretimi gerçekleştiren çalışanların haklarına aldırmadan, devleti tamamen bu ekonomik aklın özel hizmetine sokmayı hedefliyor.
Hekimler (işyeri hekimler) bilim insanları, bilirkişiler de bazen farkında olmayarak, bazen de tehlikeyi bilinçli olarak dikkate almayarak çalışanların ve halkın sağlığının korunmasından sorumlu olduklarına dair duyulan şüpheyi besliyorlar. Bu durumun dışında kalan araştırmacılardan ve pratisyenlerden oluşan küçük gruplar olsa bile, muhaliflerini öğüten böyle bir tıbbın ve bilimin içinde varlık göstermekte güçlük çekiyorlar.
TAKSİRLE İNSAN ÖLDÜRME VE YARALAMA; ANİ ÖLÜME YADA İNTİHARA SÜRÜKLEYEN ŞİDDET:
Çok basit kapsamdaki suçların bile “kamu düzenini bozmak” maddelerinden ceza aldığı hukuk düzenlemelerinde, mesleki risklerin sonuçları, KAMU DÜZENİNE BİR SALDIRI olmaktan çıkarılmıştır. Mesleki riskler gerçekleştiğinde insan öldürme, darp, yaralama olmaktan çıkıp, kaderin bir sonucu olarak ortaya çıkan sıradan bir KAZA’ya dönüşüyor.



İŞ ORGANİZASYONU ve ÇALIŞMA KOŞULLARI BİLİNÇLİ SEÇİMLERİN SONUCUDUR. Geçici işçilik statüsünün standart bir hale geldiği koşullarda, bir işçi, işin güvenli olmadığını amirine bildirmesine karşın, İŞİN ACELESİ olması gerekçesi ile yapılmasında ISRAR edilmesi sonucunda, yüksekten düşerek ölmüştür; yani ÖLDÜRÜLMÜŞTÜR; mevzuat hükümlerinin ışığında aslında KAZA GELİYORDUR, yani beklenmektedir.

GENÇ ÇALIŞANLARDAKİ İŞ KAZASI ORANININ YÜKSEKLİĞİNİN  araştırılmasında, bu durumun risklerin alt işverene devri, ve çalışma  saatlerinin fazlalığı ile ilişkili olduğu anlaşılmıştır. Gençlerin eğitim  aldıkları OKULLARINgençlere HAKKINI öğreten ve onu ELEŞTİREL  olmaya yönelten eğitici bir rol üstlenmediği; bireyi, çalışma koşullarını  ve iş organizasyonunu hesaba katmadan MESLEKİ RİSKLERDEN  KENDİSİNİ SORUMLU TUTACAK bir anlayışın empoze edildiği ise diğer  bir sonuçtur. Okullarda kişilere, işletme ve toplum karşısında  ÖDEVLERİNİN VAR OLDUĞU (haklarının değil); pazarda bir YER  KAPMAK İÇİN, uyum ve boyun eğmenin, SUSMANIN değer olduğu  öğretilmektedir.
BAŞKASINI, BİLEREK TEHLİKEYE ATMA SUÇU:


Bu suçun belirlenmesinde üç koşulun varlığı gereklidir. Bir başkasını bir mesleki RİSKE MARUZ BIRAKMA, alınması gerekli ÖNLEMLERİN ALINMAMASI ve bu ihlalin BİLİNÇLİ bir şekilde yapılması. İnsanlık dışı zararları 100 yıldır iyi bilinen Silikoz ve Asbest (amyant) işlerinde çok sayıda insanın içine düşürüldükleri dehşet halleri, bu başlığın en önemli ve halen sürmekte olan delilleridir.
RİSKLERİN TAŞERONA DEVRİ:
Bir işyerindeki iş bölünebildiği kadar BÖLÜNÜP her biri ayrı TAŞERONLARA verilmekte; sendikasız, sigortasız, hatta kimi zaman asgari ücretin bile altında ücretle işçi çalıştıran taşeronlar yoluyla işçilik maliyetleri düşürülmekte, sendikal örgütlenme ve toplu sözleşme düzeninin kurulabilmesi adeta imkansız hale getirilmektedir. “ESNEKLİK” üretimde taşeronluk ilişkisini, İŞGÜCÜ MALİYETLERİNİ AZALTMAYI ve emek süreci üzerinde yönetimsel KONTROLÜ ARTTIRMAYI, daha riskli üretimlerin sağlık ve çevre ile ilgili düzenlemelerin daha zayıf olduğu ÜLKELERE KAYDIRILMASINI ifade etmektedir.
ONURA SALDIRI:

“Bir kişinin savunmasızlığını yada bağımlılığını kullanarak, bu kişiden ÜCRETSİZ VEYA İŞLE ORANTISIZ ÜCRETLE HİZMET ALMAK yada İNSAN ONURUYLA BAĞDAŞMAYAN ÇALIŞMA YA DA BARINMA KOŞULLARINA MECBUR ETMEK” önemli bir suçtur ve cezalandırılmalıdır. Cinsiyet ayrımcılığını ifade eden araştırmalarda gösterildiği gibi, özellikle KADINLAR, düşük nitelikli, geliri az olan, yarı zamanlı işlerde, ek olarak ev ve çocuklarla ilgili işleri de yaparak çalışıyorlar.
KADINLARIN MÜCADELESİ, çoğu zaman erkeklerin sözcülüğünü yaptığı toplumsal hareketlerin içinde, SABIRLI VE SÜREKLİ bir etkinliğin görünmezliğinde yer alır.
SANDRINE, bir hipermarketin kasasında geçici iş ilişkisiyle çalışan 22 yaşında, hergün sırada karşılaştığımızda, birkaç dakikalık beklemenin bile fazla gelebildiği, yoğun iş yüklerine karşın hep gülümseyen gençlerden biridir. Ürünleri kaydırarak değil KALDIRARAK TORBAYA KOYMAK gerekiyor; birgün, içinde ALTI ŞİŞE MADEN SUYUNUN BULUNDUĞU BİR PAKET YÜZÜNDEN HERŞEY BİTER. TENDİNİT olmuştur ve iş kazası bildirimi, tıbbi-cerrahi müdahaleler sonrasında artık bebeğini kucağında taşıyamıyordur. GEÇİCİ İŞÇİ olması nedeniyle, süresi bitiminde sözleşmesi yenilenmeyerek uzun bir İŞSİZLİK dönemine geçmiştir. HERŞEY YASALDIR. Herkes yaşananları MEŞRU da görmektedir. İki nedenle, birincisi “İŞLETME CİROSUNA ATFEDİLEN KUTSAL DEĞER” dir, ikincisi, “sağlık yetersizliği nedeniyle işin kaybedilmesine tıbben onay verilmesi”dir. Kısmi süreli çalışan işyeri hekiminin, iş kazasından haberi olmamıştır; Sandrine kasiyerlik mesleğinin yıpratıcı bir iş olduğunu bilir, ergonomi eğitimi almıştır, iş kazasından sonra sözleşmesinin yenilenmemesini doğru bulur, çünkü artık aynı VERİMLİLİKLE çalışamayacağını düşünmektedir. BU MODERN SAĞLIK ANLAYIŞININ İFADESİDİR.
TEHLİKEDEKİ KİŞİYE YARDIM ETMEME:
Sözcükler yansız değil: İŞ SAĞLIĞIndan bahsetmekle, ÇALIŞAN SAĞLIĞIndan bahsetmek aynı anlamı taşımıyor. İŞ SAĞLIĞI, soyut bir gerçek olarak güvenlik kurallarının ve düzenlemelerinin tümünün nesnesi durumundadır. Bu konulardaki eksiklikler, İNSAN KUSURUna, ÖRGÜTSEL/TEKNİK İŞLEYİŞTE ARIZA‘ya gönderme yapar. Her iki halde de teknokratik bir analizle durumun iyileştirilmesi için “çözüm” bulunması sağlanır. İNSAN KUSURUysa, mesleki eğitimin alınmasına ve kişisel sorumluluk çağrısına, İŞLEYİŞTE ARIZALAR söz konusuysa risk bilimi çıkışlı teknik ya da örgütsel düzenlemeye başvurulur.

Buna karşılık, ÇALIŞAN SAĞLIĞI ise,çalışma hayatında alt üst ilişkilerine bağımlı, kolektif ve bireysel bir tarihin özneleri olarak kadınlara ve erkeklere gönderme yapar. Böylece, ilk bakışta, TEHLİKEDEKİ KİŞİYE YARDIM ETMEME haliyle ilişkili olan asli aktörler,  SENDİKACILAR, İŞ-MÜFETTİŞLERİ ve İŞYERİ HEKİMLERİdir.

Örneğin insanları rahatsız etmesin diye Asbest (Amyant)’ın ismini Krizotile çeviren Kanada-Quebec’teki Enstitü’nün, 2006’da düzenlediği bir konferansta SENDİKA SÖZCÜSÜ “İnsanlar her gün 835’i kanserojen olmak üzere 2800 tehlikeli maddeye maruz kalırken, neden denetim altına alabildiğimiz bu amyant lifleriyle bu kadar uğraşıyoruz? Krizotil (amyant-asbest) kullanımı yersiz bir biçimde aşağılandığı sürece bir bölgenin istihdamı ve geçim kaynağı tehdit altındadır diyerek sanayicilerle aynı safta yer almıştır.
İŞYERİ HEKİMLERİ de biraz sendikacıların yaşadığı çelişkiye benzer biçimde işveren ve yöneticilere bağımlı olmak ile çalışma hayatında maruz kaldığı her türlü saldırıya karşı çalışanların sağlığını korumak arasında kalırlar. 

İŞ-MÜFETTİŞLERİ için kullanılacak ilk tanımlama, sayısal yetersizlikleridir.  Çalışan ve işyeri sayıları ile müfettiş sayısını yan yana koyduğumuzda bir denetimin imkansızlığı apaçık görünür. İşyerleri için denetim bir rutin değil sadece bir NADİR RASTLANAN BİR TALİHSİZLİKtir.
ETKİ ALTINDAKİ BİLİMSEL ARAŞTIRMALAR, İNSAN DENEYLERİ:
Çalışma hayatındaki sağlık zararları ile ilgili bilimsel çalışmalar diğer alanlara göre NESNELLİKTEN UZAKTIR; çalışmaları, KAR MAKSİMİZASYONUYLA, sağlıkta RİSKLERİN ÖNLENMESİ ARASINDAKİ ÇELİŞKİ belirler. Uluslararası Kanser Araştırmaları Merkezi’nin (IARC) uzun süre başkanlığını yapmış L.Tomatis’e göre SANAYİCİLER bilirkişi kurumlarında bile BAŞROLÜ ele geçirmişlerdir. ASBEST-KANSER ilişkisine dair SONUÇLARIN UZUN SÜRE BİLDİRİLMEMESİ, KORUNMA YASALARININ ONLARCA YIL ÇIKARILMAMASI konunun vahametini göstermeye yetecek bir örnektir.
İŞ ÖLÜMLERİNİN BAŞKA ÜLKELERE KAYDIRILMASI:
Maliyetlerin azaltılmasının bir yolu, İŞYERLERİNİN DAHA UCUZ İŞGÜCÜNÜN OLDUĞU MEMLEKETLERE KAYDIRILMASIdır. ÇALIŞMANIN HEP DAHA YOĞUNLAŞMASI demek olan bu süreçte ÇALIŞMA KOŞULLARININ İYİLEŞTİRİLMESİ ARTIK SÖZ KONUSU DEĞİLDİR; yeni yerlerde İŞÇİ SAĞLIĞI ve ÇEVRE FELAKETİNE YOL AÇAN SORUNLAR ÇOK SESSİZCE HALLEDİLMEKTEDİR.
  

Sonuç olarak, MESLEK HASTALIĞI BİLDİRİMİ ve MESLEK HASTALIKLARININ  KABULÜ prosedürü, tuzaklarla ve aşağılanmalarla dolu zahmetli bir yoldur ve genelde, en iyi olasılıkla gülünç miktarda bir tazminatla, en kötü olasılıkla, reddedilmeyle sonuçlanır.
Çalışanların sağlığının, bilim ya da tıp alanındaki bir avuç uzmanın sorumluluğuna bırakılması halinde sonuçların işçi sağlığının lehine gerçekleşemez.
Bunu aşmak için birinci olarak, çalışanların sağlığı üzerine BİLİMSEL ARAŞTIRMALAR YAPMAK ÜZERE BAĞIMSIZ BİR KAMUSAL ARAŞTIRMA KURUMU ve anlayışı oluşturulmalı; ikinci olarak, bu çalışmalar, tek bir uzmanlık alanını ile sınırlı olmadan, DİSİPLİNLERİN BİRBİRİNİ TAMAMLADIĞI HALKA AÇIK FAALİYETLER olarak gerçekleştirilmeli; üçüncü ve en önemlisi, iş ve sağlık ilişkisi hakkında bilgi üretimi alanı, bütünüyle kamu sağlığı araştırmalarına ait bir alan olarak, tazminat sisteminden bağımsız bir biçimde, ÇALIŞMA HAYATINA BAĞLI ZARARLARIN GÖRÜNÜR HALE GELMESİNE OLANAK sağlamalıdır. 
Reklamlar
Categories: Annie Thebaud-Mony, ÇALIŞMAK SAĞLIĞA ZARARLIDIR | Yorum bırakın

Yazı dolaşımı

Bir Cevap Yazın

Aşağıya bilgilerinizi girin veya oturum açmak için bir simgeye tıklayın:

WordPress.com Logosu

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Google+ fotoğrafı

Google+ hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Twitter resmi

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Facebook fotoğrafı

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Connecting to %s

WordPress.com'da Blog Oluşturun.

%d blogcu bunu beğendi: