BEN KİMİM? ÖYLEYSE KAÇ KİŞİYİM? Richard David Precht






RICHARD DAVID PRECHT, PhD, Felsefe-Kognitif Bilimler, Köln Uni, ALM-2007, TR-2010, Pegasus Yayın, Çeviri: Firuzan Gürbüz, 416 sf.


-Felsefe, günlük yaşam ve diline karşı açılan bir savaştır (Wittgensten’dan).


-Nietzsche’nin Übermensch‘i (üst-insan), kendini tanıma ve öğrenme yoluyla insani tekamülün sağlanması, hiç metafiziğe ve dine sığınmaksızın dilin kullanılabilmesi ve bu hali başkasına dayatmama mertebesini anlatır.


100 milyar nöron ve 500 trilyon bağlantısı olan beyin, araştırmanın hem nesnesi hem de öznesi olabilen tek yapıdır.





Ben, değişmez, kesin sınırlı ve belirli bir bütünlük değildir ve cerrahi yöntemle beyinden çıkarılamaz. Doğuştan gelen özellikler %40-50sini, 5 yaş bitimine kadar edinilenler %30-40‘ını, sonradan öğrenilenler ise kalan %20-30‘unu oluşturur.


“Akılcı davranma” kararında bile ilk tetiği çeken yarım saniye farkla duygu/sezgi önceliğidir. Akıl hemen ardından devreye girer ve sadece durdurma şansına sahiptir.




Maymunların 200 türünde de sosyallik, şefkat, merhamet, hile, şiddet, işkence, başkasına iyi davranarak kendini güvenceye alma eylemlilikleri mevcuttur. Eğitilen şempanzeler 90 IQ değerine ulaşabilmektedir; 25 yıl eğitim alan KOKO‘ya, öğrendiği işaret kartları ile ölümü anlatması söylendiğinde Rahatlık-Çukur-Hoşçakal kartlarını göstermiştir.





İyi/kötü insan değil, yok olmamak ve varlığını hissetmek için iyi olmak zorunda olan insan vardır (Kant’tan).

-Aslolan istediğimi ifade edebilmemdir. Bu durum ancak özgür iradenin varlığında mümkündür ve akıl ancak o zaman işe yarar (Schopenhauer’den).

Ayna Nöronlar, beynin prefrontal lobunda yer alır ve başkalarıyla özdeşleşme-taklit etme hareketlerinden, işitme ve görme ile ahlakın gelişiminden sorumludurlar.



-Anketlerde, bir treninin 5 kişiyi ezmesini önlemek için makas değiştirilerek   1 kişinin öldürülmesi genel kabul görürken, aynı 5 kişiyi kurtarmak için arkasından itilerek 1 kişinin öldürülmesi ise genel olarak reddedilmiştir. Korteksi/akıl merkezi hasarlı insanlarda ise itilme hali de kabul görmektedir.




Pragmatizm ve faydacılık, “seni öldürmemi ne engelleyecek?” sorusunun altından kalkamaz. Toplumsal yaşamın asal ekseni ahlak üzerinde kurulabilir ancak.

Herkes için eşit olan aynı zamanda adildir de. Eşitsizlik, dezavantajlı olana yarar sağlamaya yöneltilmelidir (Rawls’dan).

Aydınlanma, kiliseye red hareketini geliştirirken, duygu/sezgi/irade hallerini ihmal ederek, sadece akıla aşırı vurgu yapma hatasına düşmüştür.



Oksitosin, aşkarzusadakat için belirleyicidir. Oksitosin’in dağ farelerinde az olması poligamik yaşamlarının, tarla farelerinde fazla olması ise monogamik yaşamlarının nedenidir. Dağ farelerine hormon verilmesi onları monogamikleştirirken, tarla farelerinde hormonun engellenmesi poligamiye yol açmaktadır.




-Araştırmalar, duyguların akıl ve deneyim ile eğitilebileceğini göstermiştir.

Soru arayışı, çoğu kez sorudan daha kıymetlidir.

İnsan, kendini doğa ve evrim dışında gören ve aşırı çoğalan doğal bir felakettir.

Nesneler, insanın parçası olma, özsaygısına katkıda bulunma ve onu genişletme vasıfları da taşır (Simmel’den).

-“Kesilmesi ve Kullanılması Yasak Ağaç Hediyesi“, mülkiyet duygusunun fark edilmesini sağlatacak önemli bir örnektir. Başkası nesne üzerinde hak iddia etmedikçe mülkiyet anlamsızdır.






Belirli bir gelirin altında kalmak sıkıntılar yaratırken, fazla gelir ise bir miktardan sonra düz çizgiye yakın bir grafiğe dönüşmektedir. Hep daha fazlası hali, ilaç bağımlılığı ve kronik hoşnutsuzluk benzeri  etki yaratmaktadır.


-Sokrates TO BE is TO DO, Sartre TO DO is TO BE demiştir. Ben ise Sinatra’nın terennümünü seviyor ve öneriyorum: DO BE DO BE DO BE…”


Reklamlar
Categories: ÖYLEYSE KAÇ KİŞİYİM, BEN KİMİM, Richard David Precht | Yorum bırakın

Yazı dolaşımı

Bir Cevap Yazın

Aşağıya bilgilerinizi girin veya oturum açmak için bir simgeye tıklayın:

WordPress.com Logosu

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Google+ fotoğrafı

Google+ hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Twitter resmi

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Facebook fotoğrafı

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Connecting to %s

WordPress.com'da Blog Oluşturun.

%d blogcu bunu beğendi: